Inleiding: Van landverraders tot goede vaderlanders

Na de Tweede Wereldoorlog werden in Nederland en België tezamen meer dan tweehonderdduizend verdachten van collaboratie opgepakt. Wegens hun houding tijdens de bezetting moesten deze mensen in de ogen van brede lagen van de bevolking en de regeringen uit de samenleving verdwijnen. Zij werden hiertoe in interneringskampen en gevangenissen opgesloten. In ‘Van landverraders tot goede vaderlanders’ wordt deze grootste opsluitingsoperatie in de Nederlandse en Belgische geschiedenis ooit bestudeerd. Hieruit blijkt dat de opsluiting van collaborateurs meerdere doelstellingen had: beschermen, bestraffen en heropvoeden. De gedachte zoals die aanvankelijk bestond dat collaborateurs massaal uit de samenleving moesten worden geweerd, maakte in 1946 zowel in Nederland als in België plaats voor die van zo snel mogelijk re-integreren. Deze ontwikkeling – van uitsluiting naar insluiting – staat centraal.

Helen Grevers, oktober 2013