Uitgelicht 2: Re-integratie van Nederlanders met een fout verleden

Een centrale lijn in de re-integratie van Nederlanders met een fout verleden is dat er van hen verwacht werd dat zij braken met hun verleden: zij konden een kans krijgen, wanneer zij het nationaalsocialisme ondubbelzinnig afwezen. Ze moesten overtuigend schuld bekennen, akkoord gaan met de heersende invulling van wat goed en fout was geweest tijdens de oorlog, en laten zien dat ze overgestoken waren naar de goede kant. Kortom, het was en bleef noodzakelijk om de nationaalsocialistische ideologie af te wijzen. De nazi-ideologie was en bleef fout, maar de individuele oud-collaborateur kon een tweede kans krijgen.

Veel oud-NSB’ers en voormalige Waffen SS’ers braken met het verleden. Zij wilden er niets meer mee te maken hebben. Sommigen voelden zich gebruikt door de Nazi’s, zoals Gerardus Mooyman die als jonge oostfrontvrijwilliger successen had gevierd en icoon in de Nazi-propaganda werd. Na de oorlog heeft hij zich van het nationaalsocialisme gedistantieerd en bouwde hij een succesvol bedrijf op.

Gerardus Mooyman boekte als jonge SS’er successen aan het oostfront. Later heeft hij zich nadrukkelijk van het nationaal - socialisme gedistantieerd.