Uitgelicht 4: Re-integratie gelukt of niet?

Is de re-integratie van voormalige ‘foute’ Nederlanders in de jaren vijftig en zestig nu uiteindelijk gelukt? Tot op zekere hoogte: het gevoel ‘anders’ te zijn en niet onvoorwaardelijk deel uit te maken van de Nederlandse samenleving leefde in veel families met een ‘fout’ verleden door. Zij ervoeren dat hun integratie altijd conditioneel bleef, ook wanneer zij het nationaalsocialisme afwezen. Een identiteit bepaal je namelijk nooit helemaal zelf, deels wordt die toegeschreven door je omgeving. De eigen invloed op die nieuwe identiteit was daardoor altijd uiteindelijk begrensd door wat er door de specifieke maatschappelijke omgeving werd toegestaan. Iemand met een ‘fout’ verleden bleef daarom altijd kwetsbaar. Deze kwetsbaarheid gaf sommigen daarom het gevoel toch nog altijd ‘tweederangsburger’ te zijn.