10 maart 2018

Deze week ging de film 'Bankier van het verzet' in première, met Barry Atsma en Jacob Derwig in de hoofdrol. De film vertelt de geschiedenis van de weergaloze bankroof die tijdens de oorlog plaatvond om het verzet tegen de Nazi's te financieren. De creatieve boekhouding van Wally van Hall en zijn bondgenoten lag ten grondslag aan de financiering van vele verzetsorganisaties. De regering in Londen sprak van het Nationaal Steun Fonds. Enkele collecties van het NIOD hebben betrekking op het Nationaal Steun Fonds en de oprichter Walraven van Hall. Hieronder een overzicht.

De bedragen die banken aan het NSF leenden werden soms bij wijze van kwitanties aangetekend op oude buitenlandse bankbiljetten. Bron: NIOD, arch. 249-0463A
Video (YouTube of Vimeo): 

185B: Nationaal Steun Fonds

Het Nationaal Steun Fonds heeft, na een fusie met een steunorganisatie voor de achtergebleven familieleden van in Geallieerde dienst getreden koopvaardij-mensen en mariniers (de zgn. Zeemanspot), tijdens de laatste twee oorlogsjaren mede op grond van regeringsgaranties het verzet in het Westen van Nederland met ca. 84 miljoen gulden gefinancierd. Daarvan is 35 miljoen besteed aan de spoorwegstaking en 49 miljoen aan de ondersteuning van enkele tientallen illegale organisaties en van duizenden onderduikers en andere oorlogsslachtoffers. Het archief (5 meter) bevat merendeels naoorlogs materiaal, niet alleen over de naoorlogse taken van het NSF, maar ook met betrekking tot de bezettingsperiode (verantwoordingsstukken).

259: Collectie Onderzoek - Nationaal Steun Fonds

Dit onderzoeksmateriaal heeft de basis gevormd voor de RIOD-publicatie van Mr. P. Sanders: Het Nationaal Steun Fonds : bijdrage tot de geschiedenis van de financiering van het verzet, 1941-1945 (’s-Gravenhage, 1960). Naast manuscripten bevat de collectie correspondentie en gespreksverslagen.

249-0463A: Dossier - Nationaal Steun Fonds

Dit dossier herbergt divers materiaal met betrekking tot het NSF, onder andere enkele persoonlijke notities van Walraven van Hall, een sleutel op schuilnamen, en duplicaten van microfilms van de door Londen gegeven garanties.

248-2396: Dossier Walraven van Hall

Bevat rouwkaart van het overlijden van Walraven van Hall op 13 februari 1945.

248-2177: Dossier – mr. Gijsbert van Hall

Gedeelte uit de memoires van mr. G. van Hall, waarin behandeld worden de totstandkoming en activiteiten van het Zeeliedenfonds en het Nationaal Steunfonds. Aan het einde van dit gedeelte van de memoires wordt een beschrijving gegeven van het incident op de Dam te Amsterdam op 7 mei 1945, z.d.

Knipseldossiers:

KB I – 2949: Hall, Walraven van

KB II – 1442: RvO-publikaties; recensies: P. Sanders, Het Nationaal Steunfonds

KB II – 173: Verzet; Financiering