24 maart 2015

Chaim Nussbaum is geboren in Auschwitz, opgegroeid in Nederland, via Litouwen en Japan na de capitulatie in mei 1940 gevlucht naar Nederlands-Indië, na de Japanse inval als krijgsgevangene tewerkgesteld aan de Birma-spoorlijn en heeft zich na de bevrijding via Nederland voorgoed in Canada gevestigd. Het leven van deze rabbijn laat zien dat je tijdens de Tweede Wereldoorlog je op geen enkele plek in de wereld kon onttrekken aan deze grenzeloze oorlog.

Het NIOD heeft daarom samen met Perspekt Studio’s en Kiss the Frog de multimediale tentoonstelling: ‘Een grenzeloos conflict 1933-1950’ ontwikkeld. In deze zogenoemde cross mediale presentatie ontdek je aan de hand vijftig beslissende momenten wereldwijd hoe al omvattend deze oorlog was. In het Airborne Museum ‘Hartenstein’  is ‘Een grenzeloos conflict’ vanaf 3 april voor het eerst te zien.

De levensverhalen

Via een grote multimediatafel reis je samen met andere gebruikers door de tijd en over de wereld. Je volgt drie levensverhalen die zeer verweven zijn met de Tweede Wereldoorlog. Een van die personen is de joodse Chaim Nussbaum. Een andere verhaal is dat van Theophilia Berkenveld. Zij groeit op in Paramaribo en wordt vrijwilliger in het Vrouwenkorps van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger. Via de Verenigde Staten en Australië reist ze met haar eenheid naar Nederland-Indië. Ze trouwt in Batavia met een Nederlandse militair en woont afwisselend in Indië en Suriname.

Tot slot is de reis van jurist Jan Rudolf Hommes de derde rode draad door de tentoonstelling. Hij is een fanatieke SS-er die aan het Oostfront vecht en als oorlogsjournalist mee vaart op een U-boot naar de Caraïben. In 1944 pakken de Canadezen hem op bij de Slag om Arnhem. Na de oorlog zit hij zijn straf uit, werkt hij als juridisch adviseur van de Nederlandse gouverneur in Nieuw-Guinea en wordt uiteindelijk hooggeplaatst ambtenaar op het Ministerie van Landbouw en bij Europese Gemeenschap.

Reizende tentoonstelling

Na de première bij het Airborne Museum 'Hartenstein' reist de tentoonstelling onder andere naar het Marinemuseum Den Helder, Bevrijdingsmuseum Zeeland en de Centrale Bibliotheek Den Haag.

Initiatief

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, Perspekt en Kiss the Frog. Bij de realisatie zijn verder betrokken: Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (film- en geluidsmateriaal), Paul Maas (cartografie), Marie Baarspul (tekstredactie) en Carillon (audiovisuele productie).

‘Een grenzeloos conflict’ is tot stand gekomen met steun van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, het VSB-Fonds en het vfonds.