Joegoslavië bevond zich van oudsher op het breukvlak van culturen, waar verschillende volken een eigen identiteit en cultuur hadden. Onder het communisme van Tito werd vooral de eenheid van het Joegoslavische volk benadrukt. Maar na zijn dood in 1980, zonder een nieuwe sterke leider, bleek deze kunstmatige eenheid niet houdbaar. Etnische, politieke en sociale spanningen leidden tot oorlog. Nationalistische Bosnische Serviërs, Kroaten, en Bosnische Moslims stonden tegenover elkaar. Vooral in Bosnië leidde dit tot grootschalig geweld en etnische zuiveringen. Het bekendste bloedbad vond plaats in 1995 in Srebrenica, de enclave onder VN toezicht, waar ruim 8000 Bosnische moslims vermoord werden. Deze genocide geldt als de eerste genocide op Europees grondgebied na de Holocaust.

Comics en graphic novels over de genocide in Srebrenica

Het werk van Sacco en Kubert over de Bosnische oorlog en Srebrenica heeft laten zien dat het effectief kan zijn om een journalistiek perspectief en een reportagestructuur te gebruiken binnen het genre van comics en graphic novels. Sacco gebruikt mondelinge getuigenissen en interviews en combineert deze met persoonlijke verhalen. Zo creëert hij een informatief non-fictie narratief wat zorgt voor het perspectief van een ooggetuige van het conflict. Veel van de recent gepubliceerde graphic novels illustreren het falen van het idee van ‘nooit meer’ en trekken vergelijkingen met de Holocaust, terwijl anderen de nadruk leggen op minder bekende kenmerken. Zoals verkrachtingskampen en het voorkomen van de geboorte van Bosnische Moslims door Servische troepen. Familiegeschiedenissen van ontberingen en overleven zijn prioriteit. Het recente werk over Bosnië en Srebrenica roept de nodige vragen op over het werk van transitional justice en herstel in landen na een genocide.

J. Sacco (2000). Safe Area Gorazde: The War in Eastern Bosnia 1992-95, p.203. Safe Area Gorazde © Fantagraphic Books, 2000.
J. Kubert (1996). Fax from Sarajevo: A Story of Survival, p.102. Fax From Sarajevo © Dark Horse Comics, 1996.